Wat zijn (familie)opstellingen eigenlijk?
Misschien zijn familieopstellingen nieuw voor je en ben je zoekend naar wat passend voor je is. Ik vertel je graag meer. Neem gerust contact op, ook als je twijfelt of het iets voor jou kan zijn.
Hulpvraag
Je hoeft geen familieconflict te hebben om iets te hebben aan een (famillie)opstelling. Een verlangen of hulpvraag kan van alles zijn: moeite met grenzen stellen, je vaak eenzaam of boos voelen, hoofdpijn die maar niet weggaat, of een moeizame relatie met leidinggevenden. Soms weet je zelf niet eens precies wat het is, alleen dát het er is. Een opstelling helpt je de diepere laag eronder te zien.
Wat zijn familieopstellingen?
Familieopstellingen is een methodiek ontwikkeld door Bert Hellinger. Met een opstelling kunnen inzichten ontstaan over de balans binnen je systeem. Met ‘systeem’ bedoelen we je familiesysteem, maar ook (ex)partners of anderen die een grote rol speelden horen daarbij. ‘Ordening’ klinkt misschien formeel, maar het betekent eigenlijk: hoe het hoort te zijn. Ouders naast elkaar, kinderen op volgorde van geboorte. Wanneer dat verstoord raakt – bijvoorbeeld door verlies, trauma of geheimen – voel je dat vaak zonder te weten waarom.
Wanneer je inzicht hebt in de patronen die zich onbewust hebben gevormd, kun je bewust worden van jouw plek. Sta je op je eigen plek, dan kan de levensenergie gaan stromen. Je voelt je krachtiger.
Franz Ruppert heeft de opstelling van het verlangen ontwikkeld. Hij gaat uit van drie delen in de psyche: het gezonde deel, het overlevingsdeel en het getraumatiseerde deel. Een opstelling van het verlangen ondersteunt en vergroot het gezonde deel. Daarom werk ik het liefst met deze vorm.
In een inleidend gesprek wordt vanzelf duidelijk waar aandacht voor nodig is of wat gezien wil worden. Vaak begint dat met één vraag: wat is je verlangen?

Patronen en coping
Door middel van familieopstellingen kunnen patronen aan het licht komen. Voorbeelden hiervan zijn dat je trouw bent aan iemand binnen je systeem die op jonge leeftijd overleed, en daardoor onbewust ervoor zorgt dat het niet goed met je gaat (“het mag mij niet beter gaan dan jou”). Of dat je als kind zorgde voor een ouder die het zwaar had, waardoor jij een last draagt die niet van jou is (“ik draag het voor jou”).
Soms heb je een copingstrategie ontwikkeld die op een bepaald moment helpend, en nodig was om je door een moeilijke ervaring heen te helpen. Misschien was er geen ruimte voor jouw volledige persoon, waardoor je ook nu die ruimte niet durft in te nemen. Of je werd gevraagd de sfeer in huis goed te houden, waardoor je nu altijd de grappenmaker bent. Vroeger hadden deze strategieën zin. Later in het leven kunnen ze je tegenhouden om voluit te leven zoals het leven bij jóu past.
Representanten en het wetend veld
Binnen een opstelling wordt gewerkt met het ‘wetend veld’. Representanten die een plek innemen in de ruimte ‘weten’ wat passend is in jouw systeem. Iemand zegt misschien precies wat jouw moeder altijd zei, of neemt onbewust dezelfde houding aan als jouw broer. Dit heet resonantie, en het helpt patronen zichtbaar te maken.
Een opstelling met figuren of vloerankers werkt met dezelfde resonantie.
Een opstelling is doorgaans niet met je echte familieleden. Representanten zijn mensen die niet uit jouw systeem komen, omdat het gaat om jóuw beeld van je systeem. Ieder heeft een ander beeld, en werken met de leden van je eigen familie kan dat beeld vertroebelen.
Mijn werkwijze
Wanneer je contact met mij opneemt voor een opstelling, bel ik je om een afspraak te plannen voor een inleidend gesprek. Dit gesprek duurt meestal ongeveer 1,5 uur.
In dit gesprek onderzoeken we samen jouw hulpvraag en het verlangen dat daaronder ligt. We kijken naar jouw familiesysteem en vaak ontstaat hier al veel helderheid. Aan de hand hiervan bepalen we samen welke vorm het meest passend is:
- een 1-op-1 opstelling, of
- een groepsopstelling met representanten. Jij hebt hierin altijd zeggenschap; we kiezen wat het beste recht doet aan jouw vraag.
1-op-1 opstelling
Wanneer een 1-op-1 opstelling voldoende inzicht geeft voor nu, doen we deze direct aansluitend op het inleidende gesprek. Dit kan met poppetjes of vloerankers. In deze vorm werk je vooral vanuit je eigen ervaring, gevoel en innerlijke beweging.
Opstelling met representanten
Wanneer blijkt dat een opstelling met representanten passender is – denk bijvoorbeeld aan complexe vragen, veel dynamieken die meespelen, etc – plannen we hiervoor een aparte datum. Ik zorg dat er voldoende representanten aanwezig zijn. Representanten voelen en ervaren dingen in het veld en kunnen dit ook verwoorden. Dat maakt dat er vaak extra informatie zichtbaar wordt die je zelf nog niet kon voelen of benoemen.
Afronding
Ik rond een opstelling altijd af op een punt dat het goed is: wanneer zichtbaar is geworden wat gezien mocht worden en de grootste emoties een plek hebben gekregen.
Contact opnemen mag natuurlijk altijd, maar twee weken na de opstelling, bel ik de vraagsteller sowieso nog na. We kunnen dan eventuele vragen of onduidelijkheden nog bespreken, een stukje nazorg vind ik belangrijk.

Meer weten?
Twijfel je na het lezen van deze informatie nog of een opstelling iets voor jou kan zijn?
We kunnen er altijd samen even over sparren.